TAR Arşivi (.tar)
POSIX.1-1988 StandartTape Archive (TAR), Unix ve Linux sistemlerinde çoklu dosyaları, dizinleri ve dosya sistemi meta verilerini manyetik teyp yedeklemesi ve yazılım dağıtımı için tasarlanmış tek bir sıkıştırılmamış akışta gruplayan yaygın bir dosya paketleme formatıdır.
ZIP formatını TAR formatına dönüştür
Ücretsiz tarayıcı içi ZIP - TAR dönüştürücü. Dosyalarınızı cihazınızda anında dönüştürün.
İncele & Meta Veriler
İşletim sistemleri ve dosya çözümleyicileri, TAR dosyalarını başlangıçtaki ikili bayt dizisini inceleyerek tanımlar:
Bayt Düzeyinde Başlık İmzası (Magic Bytes)
İşletim sistemleri ve dosya çözümleyicileri, TAR dosyalarını başlangıçtaki ikili bayt dizisini inceleyerek tanımlar:
HEX İMZASI (OFSET 257):
75 73 74 61 72ASCII GÖSTERİMİ: ustar
Standardizasyon: POSIX.1-1988 (ustar) / POSIX.1-2001 (pax)
Teknik Özellikler
| Konteyner Mimarisi | Sequence of 512-byte blocks: 512-byte file header followed by file data rounded up to 512 bytes, ending with two zero blocks |
| Sıkıştırma | Uncompressed archive container (designed to be piped into gzip, bzip2, xz, or zstd) |
| Bayt Düzeni (Endianness) | Octal ASCII string fields; big-endian numeric extensions |
| Renk Uzayları | N/A (Archive Container) |
| Kanallar ve Yapı | Unix file directory tree, symlinks, hardlinks, character/block devices, and FIFO pipes |
| Maksimum Boyutlar | 8 GB limit in classic ustar; practically unlimited in modern PAX format |
| Şeffaflık | Full preservation of POSIX file permissions, owner UID/GID, access times, and extended attributes |
| Akış ve Aşamalı (Streaming & Progressive) | Sequential stream-oriented design: can be written directly to physical magnetic tape drives |
Teknik Karşılaştırma Matrisi: TAR ve Rakipleri
| Teknik Nitelik | TAR (Güncel) | ZIP | 7Z | CPIO |
|---|---|---|---|---|
| Yerel Sıkıştırma | Yok (saf paketleme konteyneri) | Yerleşik Deflate sıkıştırması | Yerleşik LZMA/LZMA2 sıkıştırması | Yok (saf paketleme konteyneri) |
| Unix İzinlerinin Korunması | %100 POSIX öznitelikleri, sembolik bağlar, UID/GID | Sınırlı Unix izni desteği | Temel izinleri korur | %100 POSIX öznitelikleri |
| Akış Halinde Çıkarma (Streaming) | Borulardan tam akışlı çıkarma | EOF'de (dosya sonu) merkezi dizini okumayı gerektirir | Bitiş başlığının okunmasını gerektirir | Tam akışlı çıkarma |
| Dosyalara Rastgele Erişim | Yavaş (doğrusal ardışık tarama) | Anlık (merkezi dizin arama) | Orta (dizin arama) | Yavaş (doğrusal ardışık tarama) |
Yaygın Bozulma Modları ve Hex Kurtarma Kılavuzu
Çıkarma hatası: 'tar: Skipping to next header' veya 'A lone zero block at X'.
Kök Neden: Hasarlı 512 baytlık blok hizalaması veya akışın erken sonlandırılması.
Kurtarma: Hasarlı blokları yoksaymak için 'tar -i' ile çıkarın veya File2File Tar Aracı ile onarın.
Güvenlik Analizi ve Ayrıştırıcı Saldırı Vektörleri
TAR çıkarıcılar, dizin geçişi (directory traversal) saldırıları yoluyla rastgele dosya üzerine yazılmasını önlemek için dosya yollarını temizlemelidir (sanitize).
Bilinen Saldırı Vektörleri
- Çıkarma sırasında kritik sistem dosyalarının üzerine yazan 'Slip' dizin geçişi (örn. '../etc/passwd').
- Sistem dizinlerine sembolik bağlar oluşturan ve ardından dosya yazma işlemleri gerçekleştiren symlink yarış koşulları (race conditions).
- Döngüsel sert bağ döngüleri (hard link loops) yoluyla hizmet reddi (DoS).
Savunmacı En İyi Uygulamalar:
Tarihsel Kökenler ve Kilometre Taşları
Temel Avantajlar ve Artılar
- Eksiksiz Unix dosya sistemi sadakatini sadakatle korur: POSIX izinleri, sembolik bağlar (symlink), sert bağlar (hardlink) ve sahiplik bilgileri.
- Teyp odaklı akışkan tasarım: Dosyanın sonuna gitmeden (seeking) doğrudan bir ağ borusundan çıkarılabilir.
- Tüm Linux sunucularında, konteyner imajlarında (Docker/OCI) ve Unix yazılım dağıtımlarında evrensel standart.
Teknik Kısıtlamalar ve Eksiler
- Yerel sıkıştırma özelliği yoktur: Sıkıştırılmamış bir .tar dosyası, ham dosyaların toplam boyutuyla neredeyse aynıdır.
- Rastgele erişim yavaştır: Devasa bir tar arşivinin ortasından tek bir dosyayı çıkarmak, baştan itibaren tarama yapmayı gerektirir.
- Eski ustar başlıkları 100 karakterden uzun dosya adlarını kısaltıyordu (modern PAX/GNU tar sürümlerinde çözülmüştür).
İlginç Teknik Bilgiler
- 'ustar' sihirli baytları (magic bytes), her 512 baytlık başlık bloğunun içinde 257 numaralı bayt ofsetinde yer alır.
- TAR, aslen 9 kanallı (9-track) manyetik makaralı teyp sürücülerini fiziksel olarak kontrol etmek için yazılmıştır.
- Docker ve OCI konteyner imajları, kök dosya sistemi farklarını (diff) içeren standart .tar arşivlerinin kelimenin tam anlamıyla üst üste yığılmış setleridir.
Sıkça Sorulan Teknik Sorular
.tar dosyam neden sıkıştırılmamış?
TAR yalnızca bir arşivleyicidir (dosyaları tek bir dosyada toplar) ve kendi başına sıkıştırma yapmaz. Sıkıştırmak için bir .tar.gz dosyası oluşturmak üzere gzip ile eşleştirin.
Ustar ve GNU tar arasındaki fark nedir?
Ustar, 100 karakterlik dosya adı sınırına sahip 1988 POSIX standardıdır; GNU tar ise sınırsız yol uzunluklarını ve seyrek (sparse) dosyaları destekleyen genişletilmiş bir alettir.
Windows'ta bir .tar dosyasını nasıl açabilirim?
Windows 10 ve 11, komut satırı aracılığıyla ('tar -xf dosya.tar') tar formatını yerel olarak destekler veya doğrudan web tarayıcınızda File2File.app kullanarak görsel olarak çıkartabilirsiniz.
İlgili TAR Dönüşüm Çiftleri
Bir ZIP arşivini TAR arşivine dönüştürmek, sıkıştırılmış bir dosya kapsayıcısını Unix ortamlarına uygun, sıkıştırılmamış bir bant arşivi biçimine dönüştürür.
Bir TAR arşivini ZIP arşivine dönüştürmek, sıkıştırılmamış bir Unix kapsayıcısını evrensel olarak erişilebilir, sıkıştırılmış bir dosya formatına dönüştürür.
Bir TAR arşivini GZIP arşivine dönüştürmek, dosya boyutunu büyük ölçüde azaltmak için kayıpsız DEFLATE algoritmasını kullanarak sıkıştırılmamış bir dosya koleksiyonunu tek bir sıkıştırılmış akışta sarar.
GZIP ile sıkıştırılmış bir dosyayı TAR arşivine dönüştürmek, ham, sıkıştırılmamış dosya ve klasör koleksiyonunu ortaya çıkarmak için sıkıştırma katmanını kaldırır.